Het Van Dam orgel

Dank zij een actieve orgelcommissie is dit Van Dam orgel in 1983 in onze kerk geplaatst.

Onze kerk komt voor onder monumentnummer 31632 in het monumentenregister. Bij de omschrijving van dit nummer wordt ons orgel genoemd en is dus als zodanig 'monumentaal'.

foto Booij, Gees

Historie van het orgel in Oosterhesselen

Onderstaand overzicht geeft in gecomprimeerde vorm een goed beeld van de historie van dit orgel.

(gegevens zijn afkomstig uit het eindrapport van Jan Jongepier)

1864 Levering door L.van Dam en Zonen aan de Gereformeerde Kerk te Wanswerd a.d. Streek (Friesland).
Het pijpwerk is deels nieuw. Veel niet nieuw pijpwerk blijkt afkomstig te zijn van Hildebrand. Aangezien Van Dam in 1863 het Hildebrandorgel te Rauwerd heeft vernieuwd, kan worden aangenomen dat het aanwezige Hildebrandpijpwerk uit het orgel te Rauwerd komt.

1904 Belangrijke reparatie door Bakker en Timmenga, Leeuwarden.

1920 Het orgel wordt vervangen door een nieuw. Bouwer: Bakker en Timmenga.
Het oude orgel (‘ons' orgel) wordt ingenomen door Bakker en Timmenga voor ƒ 600.

1921 Het ingenomen orgel wordt geleverd aan de Gereformeerde Kerk te Wijckel.
Veranderingen door Bakker en Timmenga aangebracht:

Quint 3 vt vervangen door Viola 8vt

4 houten pijpen (grenen en gedekt) voor C, Cis, D en Dis voor de Prestant

Nieuwe registerknoppen.

Jaren ‘60 Orgel in verval, vooral door verwarmingsinvloeden. Diverse kleine reparaties o.a. door E.H. Meinen in 1966.

1979 Grondige restauratie door Bakker en Timmenga

herstel windlade

klaviatuur

balg

Er wordt niets aan het pijpwerk gedaan

1983 Aankoop en plaatsing van het orgel door Oosterhesselen

schilderen kas in rood mahonie-imitatie

verguldwerk vernieuwd

nieuw pedaalklavier met omvang C – d¹

Viola 8vt vervangen door Quint 3 vt

winddruk verlaagd van 93 mm naar 78 mm i.v.m. de akoestische eigenschappen van de kerk.

Adviseur was Klaas Bolt. Deze heeft zijn functie tijdens de plaatsing neergelegd i.v.m. met het aanbrengen van vloerbedekking in de kerk zonder overleg met hem.

De taak werd vervolgens overgenomen door Jan Jongepier.

30-9-1983 Ingebruikname door Jan Jongepier.

1996 restauratie van de blaasbalg

Een uitgebreide rapportage is te vinden op : http://www.arpschnitger.nl/orgelsindrenthe.nl/nederlands/oosterhhk-restrapp.html

Dispositie

Prestant 8vt

C - E grenen pijpen tegen linker zijwand

F - b¹in front

c² in de kas

cis²– f³

1904 of 1921 (B&T)

1864 (Van Dam)

1864 (Van Dam)

1816 (Hildebrand)

Holpijp 8vt

C - G eiken

Gis - f³metaal

1864 (Van Dam)

1864 (Van Dam)

Octaaf 4vt

C - c¹

cis¹– f³

1864 (Van Dam)

1816 (Hildebrand)

Quint 3vt

1983 (Mense Ruiter)

Woudfluit 2vt (eigenlijk een Oct 2vt: opschrift op C)

C - c⁰

cis⁰– f³

1864 (Van Dam)

1816 (Hildebrand)

Roerfluit 4vt

C - Cis (gedekte pijpen)

D - f³

Vanaf d¹open pijpen

Naamsinscriptie "Fluit d'amour 4 voet" op grootste open en gedekte pijpen.

1864 (Van Dam)

1816 (Hildebrand)

Cornet 3st

(grotendeels)

Samenstelling 2 ^2/3 – 2 – 1 ^3/5

1816 (Hildebrand)

Ventiel

Pedaal

Aangehangen (C – d)

Op 30 september 1983 is het orgel in gebruik genomen met een concert dat gegeven werd door Jan Jongepier (orgel) en Ingrid Kapelle( sopraan).
Van dit concert bestond een bandopname. Deze is onlangs overgezet op CD. Met toestemming van Jan Jongepier en Ingrid Kapelle is deze CD vermenigvuldigd en mogen ze worden verkocht. De opbrengst van deze CD's is bestemd voor het restauratiefonds van het orgel. In het CD-boekje vindt men de CV's van de concertgevers, een korte opsomming van de belangrijkste items van het orgel en uiteraard het gespeelde programma.

Deze schitterende opname is verkrijgbaar bij Kees Hoeksma (zie kerkenraad). De kosten van deze CD zijn € 12,- (excl eventuele verzendkosten). Bestellen is ook mogelijk via info@oosterhesselen-pkn.nl.

Op 30 september 2008 is gevierd, dat dit orgel al weer 25 jaar lang in onze erediensten wordt gebruikt.
Het was een schitterende avond. Theo Jellema, organist van de Grote Kerk in Leeuwarden, liet alle klankkleuren van het orgel op onnavolgbare wijze horen. Hij liet horen waarom een klein orgel groots kan zijn. Theo Jellema en de sopraan Tetsje van der Kooi hebben het eerst deel van de avond verzorgd, het deel waarin het orgel als zelfstandig concert instrument en als begeleidingsinstrument voor een soliste(e) werd neer gezet.
Na de pauze liet onze cantorij onder leiding van Claas Barnard op verschillende manieren horen hoe gemeentezang vorm gegeven kan worden in een eredienst. Alle vormen kwamen daarbij aanbod: improvisaties, samenzang , meerstemmige zang, orgelverzen, medewerking op meerdere manieren van instrumentalisten als fluit (Loes Hoeksma) en klarinet (Marjelle Barnard) en dat alles met orgelbegeleiding van Theo Jellema. Het was één groot feest.

Hoewel de avond in het teken stond van 25 jaar Van Dam orgel, was er ook aandacht voor het feit, dat de gemeentezang in onze kerk 100 jaar door een orgel werd begeleid. Voor het eerst werd er in de kerkenraad gesproken over een orgel in oktober 1906. Over de eerst benoemde organist, schoolmeester De Jong, werd in 1908 gewag gemaakt. Binnenkort zal uitgebreide informatie daarover worden toegevoegd aan deze site.

Bijgewerkt op: 27-01-2012

Opmerkingen of suggesties: e-mail naar de webmaster: info@oosterhesselen-pkn.nl